Saç Ekimi Terminoloji Rehberi
Saç ekimi teknikleri, aletler, sterilizasyon ve satın almayı kapsayan, klinikler ve distribütörler için açıkça tanımlanmış 65 temel terim.
Teknikler
Başlıca saç ekimi yöntemleri arasındaki farklar ve her birinin gerektirdiği aletler.
- FUE (Foliküler Ünite Ekstraksiyonu)
- Foliküler ünitelerin, kafa derisinden şerit almak yerine küçük dairesel bir punch ile donör bölgeden tek tek alınması. Günümüzde yaygın olarak kullanılan teknik - FUE alet rehberimize bakın.
- FUT (Foliküler Ünite Transplantasyonu)
- Daha eski şerit tekniği: donör kafa derisinden bir şerit çıkarılır ve büyütme altında foliküler ünitelere ayrılır; geride çizgisel bir donör izi kalır.
- DHI (Doğrudan Saç İmplantasyonu)
- Kanalın bir implanter kalemiyle açılıp greftin aynı harekette yerleştirildiği implantasyon yöntemi; önceden kanal açmaya ve penset kullanımına gerek bırakmaz. Ekstraksiyon yine FUE punch ile yapılır.
- Safir FUE
- Alıcı bölgedeki kanalların çelik bıçaklar yerine safir bıçaklarla açıldığı FUE. Ekstraksiyon aşaması aynıdır; ad, kanal açma aşamasından gelir.
- Mikro FUE
- Genellikle 0,9 mm ve altındaki küçük çaplı punch'larla yapılan FUE için kliniklerin kullandığı bir pazarlama adı. Ayrı bir teknik ya da cihaz sınıfı değildir - mikro FUE gerçekte ne demek yazısına bakın.
- Long Hair FUE (Tıraşsız FUE)
- Donör bölge tıraş edilmeden yapılan FUE: üniteler saç teli uzun bırakılarak alınır ve yerleştirme sırasında saç yönü görünür kalır. Uzun saç için tasarlanmış bir punch kullanılır - tıraşsız alım nasıl çalışır yazısına bakın.
- Manuel ve motorlu FUE
- Punch'ın cerrahın parmaklarıyla mı (manuel tutucu, doğrudan geri bildirim) yoksa ayarlanan hızda çalışan motorlu bir el aletiyle mi döndürüldüğü. Aynı punch aileleri her iki yöntemde de kullanılır - karşılaştırmamıza bakın.
- Vücut ve sakal kılı ekimi (BHT)
- Kafa derisindeki donör kapasitesi sınırlı olduğunda foliküler ünitelerin sakaldan veya vücuttan alınması. Sakal ve vücut folikülleri kalibre ve derinlik açısından farklıdır; bu yüzden punch çapı ve çalışma boyu bölgeye göre seçilir.
- Dense packing (sık yerleştirme)
- Greftlerin alıcı bölgeye birbirine yakın yerleştirilmesi. İnce ve tutarlı insizyonlar gerektirir; ince alıcı bölge bıçaklarının ve küçük iç çaplı implanter iğnelerinin geliştirilme nedenlerinden biri de budur.
FUE punch
Alım aletinin anatomisi.
- FUE punch
- Foliküler ünitenin çevresindeki deriyi çizerek ünitenin serbest kalıp alınmasını sağlayan ince duvarlı silindirik bir kesici alet. Çap ve çalışma boyu ile tanımlanır; keskin, tırtıklı veya trompet geometrilerde bulunur.
- Künt (dull) punch
- Sığ bir ilk çizikten sonra ünitenin çevresini diseke eden, kasıtlı olarak kesmeyen kenar profiline sahip bir punch - derin katmanlarda folikülleri kesmek yerine saptırmak üzere tasarlanmıştır.
- Hibrit punch
- Keskin bir girişi, kesiğin derinlerinde körleşen veya genişleyen bir profille birleştiren kesici kenar geometrilerinin genel adı: derinin çizildiği yerde keskin, foliküllerin bulunduğu derinlikte daha yumuşak.
- Tırtıklı punch
- Kenarında ince dişler bulunan bir punch. Dış mikro tırtık ilk temasta deriye oturmak, iç tırtık ise ilk çizikten sonra doku katmanlarını ayırmak üzere tasarlanmıştır.
- Trompet (flared) punch
- Ucu trompet gibi dışa açılan bir punch; derinlik arttıkça kesici kenarı folikülden uzaklaştırmak üzere tasarlanmıştır - fibrotik veya skarlı donör dokusunda sıkça tercih edilir.
- Punch çapı (Ø)
- Punch'ın tanımlandığı ölçü; genellikle milimetrenin onda biri hassasiyetinde verilir (örn. Ø 0,80 mm) ve Garry punch'larda iç çaptır. Greft uyumunu, donördeki izi ve alım hissini belirler - ölçü seçim rehberine bakın.
- Duvar kalınlığı
- Punch'ın dış çapı ile iç çapı arasındaki fark. Daha ince duvarlar aynı iç çap için daha az dokuyu yerinden oynatır; bunun karşılığında kesici kenarın dayanıklılığı azalır.
- Çalışma boyu
- Punch'ın kesici bölümünün ulaştığı derinlik; genellikle 3,0-4,0 mm olup hastanın ve donör bölgenin folikül derinliğine göre seçilir.
- Derinlik kontrolü (derinlik durdurucu)
- Punch, tutucu veya el aleti üzerinde bulunan ve kesici kenarın folikül bulbuslarına ulaşmadan durması için giriş derinliğini sınırlayan her tür mekanik sınırlayıcı.
Ekstraksiyon ve donör
Ne alınır, nereden alınır ve neler ters gidebilir.
- Foliküler ünite
- Kafa derisinde birlikte büyüyen, 1 ila 4 telden (ve destek dokusundan) oluşan doğal demet. FUE'nin bütün halinde alıp naklettiği ünite.
- Greft
- Yerleştirmeye hazır, alınmış bir foliküler ünite. Punch çapı ile implanter iğnesinin iç çapı, greft kalibresine (kalınlığına) göre boyutlandırılır.
- Greft kalibresi
- Bir greftin ölçülen kalınlığı; ünitenin kaç tel içerdiğine ve çevresindeki doku manşetine bağlıdır - punch iç çapı ile implanter iğne ölçüleri bu boyuta göre seçilir.
- Donör bölge
- Foliküler ünitelerin alındığı bölge - tipik olarak kafa derisinin arka ve yan kısımları.
- Tümesans
- Deriyi sıkılaştırmak ve foliküler üniteleri yüzeye doğru kaldırmak için donör bölgeye sıvı verilmesi; punch'a daha tutarlı bir kesme düzlemi sağlar.
- Ekstraksiyon penseti
- Çizilmiş bir foliküler üniteyi donörden ayırıp kaldırmak için kullanılan ince uçlu penset. Uç kalitesi önemlidir: greftler doku manşetinden tutulur, asla bulbustan sıkılmaz.
- Transeksiyon
- Ekstraksiyon sırasında folikülün kazara kesilmesi; grefti kullanılamaz hale getirebilir. Transeksiyonu en aza indirmek, punch geometrisi tasarımının ana hedefi ve FUE tekniğinin temel becerisidir.
- Aşırı alım
- Bir donör bölgeden, görünümü bozmadan alınabilecek miktardan daha fazla foliküler ünite almak; geride yaygın bir seyrelme bırakır. Bu risk, alımları aralıklı dağıtarak ve bölge başına sınırlara uyarak yönetilir.
İnsizyon ve yerleştirme
Alıcı bölgede kanal açmak ve greftleri yerleştirmek.
- Alıcı bölge
- Greftlerin yerleştirildiği bölge. Slit temelli protokollerde kanallar, yerleştirmeden önce burada çelik veya safir bıçaklarla açılır.
- Önceden açılan kanallar
- 2 aşamalı yerleştirme protokolü: kanallar önce çelik veya safir bıçaklarla açılır, ardından greftler penset ya da künt implanterle bu kanallara yerleştirilir. Tek hareketli DHI'nin alternatifi.
- Lateral ve sagital slitler
- Alıcı insizyonların saç yönüne göre yönelimi: lateral (koronal) slitler saçın büyüme yönüne dik açılır ve çıkış açısının kontrolüne yardımcı olur; sagital slitler bu yöne paralel ilerler. Bıçak genişliği bu yönelime göre seçilir.
- Safir bıçak
- Safir kristalden taşlanan bir alıcı bölge bıçağı; uzun seanslar boyunca ince ve tutarlı bir kesici kenarı korumak üzere tasarlanmıştır - safir bıçaklarımıza ve safir - çelik karşılaştırmasına bakın.
- Slit bıçak
- Alıcı bölge için çelik bir bıçak; çoğu zaman hasta başında vakaya özel genişliğe kesilip tutucusuna takılır. Kanal açımında ekonomik standart.
- Özel kesim bıçak
- Ham bıçaktan hasta başında vakaya özel genişliğe kesilip genişliğe göre ayarlanan tutucuya takılan bir alıcı bölge bıçağı - insizyon genişliğini greft kalibresine eşlemenin geleneksel yolu.
- Bıçak tutucu
- Bıçağın takıldığı, bıçağın açıkta kalan kısmını (kesme derinliğini) ve kavrayışı kontrol eden sap.
- İmplanter kalem (DHI kalemi)
- İçi boş iğnesiyle kanalı açıp grefti tek harekette yerleştiren yaylı bir kalem. "DHI kalemi" aynı alet sınıfını ifade eder - DHI implanter kalemi serisine bakın.
- İmplanter iğnesi
- İmplanter kaleminin greftleri içinden geçirerek yerleştirdiği, sarf niteliğindeki içi boş iğne; iç çapı greft kalibresine göre seçilir - iğne ölçülerine bakın.
- Açıkta kalan iğne boyu
- İmplanter kaleminin yuvasından dışarı çıkan iğne boyu; implantasyon derinliğini belirler. Tekrarlanabilir bir iğne yuvası, iğne değiştirildiğinde de bu ölçünün korunmasına yardımcı olur.
- Yerleştirme penseti
- Greftleri önceden açılmış kanallara oturtmak için kullanılan açılı ince penset; foliküllere baskı binmemesi için grefti doku manşetinden tutar.
Malzemeler ve üretim
Aletler neyden yapılır ve bu neden önemlidir.
- Martensitik paslanmaz çelik
- Kesici aletlerde kullanılan sertleştirilebilir paslanmaz çelik ailesi (AISI 420/440 sınıfları) - ısıl işlemle ince bir kesici kenarı tutacak şekilde sertleştirilir.
- Safir kristal
- Safir bıçağın kesici ucunun yapıldığı malzeme. Safir FUE'de alıcı bölgede kanal açmak için kullanılır.
- Kesici kenar dayanımı
- Bir kesici kenarın kullanım sırasında taşlanmış geometrisini ne kadar koruduğu; malzeme sertliğine, kenar açısına ve yüke bağlıdır. Çelik sınıfı ve safir seçiminde gözetilen temel özellik.
- Pasivasyon
- Paslanmaz çeliğe korozyon direncini veren krom oksit yüzey katmanı - pasivasyonun açıklamasına bakın.
- Korozyon ve oyuklanma
- Paslanmaz çelikte, genellikle klorür temasından (kurumaya bırakılan serum fizyolojik, agresif kimyasallar) veya hasar görmüş pasif katmandan kaynaklanan yerel hasar. Hemen durulama ve doğru yeniden işleme ile önlenir.
- Lazer markalama
- Ölçülerin ve sipariş kodlarının aletlere kalıcı olarak ve mürekkep kullanılmadan işlenmesi yöntemi. Korozyona açık girintiler oluşturmadan tekrarlanan sterilizasyona dayanır.
Sterilizasyon ve bakım
Yeniden kullanılabilir aletleri güvenli ve şartnameye uygun tutmak.
- Otoklav
- Basınçlı buharla çalışan sterilizatör; yeniden kullanılabilir cerrahi aletler standart olarak otoklavda sterilize edilir. Döngüler; sıcaklık, maruziyet süresi ve hava tahliye yöntemiyle tanımlanır.
- Ön vakumlu (B sınıfı) döngü
- Buhar verilmeden önce havayı aktif olarak tahliye eden bir buhar sterilizasyon döngüsü - punch ve implanter iğnesi gibi lümenli aletler için doğru seçim. Yerçekimli mi ön vakumlu mu yazısına bakın.
- Ultrasonik temizlik
- Fırçaların güvenilir biçimde ulaşamadığı lümen, tırtık ve eklem yerlerindeki kalıntıları deterjan banyosunda kavitasyonla söken, sterilizasyon öncesi temizlik aşaması.
- Yeniden işleme
- Yeniden kullanılabilir bir aletin kullanımlar arasında geçtiği tam döngü: kullanım noktasında durulama, temizlik, kontrol, ambalajlama ve sterilizasyon - her adım üreticinin IFU'suna göre.
- Tek kullanımlık ve yeniden kullanılabilir
- Cihazın temizlenip sterilize edilerek şartnamesine uygun kalıp kalamayacağına göre üreticinin belirlediği ve IFU'da beyan edilen bir tanım. Hasta başında verilecek bir karar değildir.
- Sterilizasyon konteyneri
- Aletlerin sargı yerine içinde sterilize edilip saklandığı filtreli veya valfli, sert konteyner; standart 134 °C ön vakumlu döngüde buhar nüfuzuna uygun şekilde boyutlandırılır.
- IFU (Kullanım Talimatları)
- Bir cihazın nasıl kullanılacağını, temizleneceğini, sterilize edileceğini ve (uygunsa) yeniden kullanılacağını belirleyen üretici belgesi. Yeniden işlemeyle ilgili sorular alışkanlıklara göre değil, IFU'ya göre yanıtlanır.
Sipariş ve tedarik
B2B sipariş ve uluslararası tedarik terimleri.
- Sipariş kodu (SKU)
- Tam olarak tek bir konfigürasyonu (aile, çap, çalışma boyu, bağlantı) tanımlayan benzersiz kod. Ürünü tarif ederek değil kodla sipariş vermek, tekrar siparişlerde aynı ürünün gelmesini kolaylaştırır.
- AT Uygunluk Beyanı
- Üreticinin, bir ürünün tabi olduğu AB mevzuatına uygun olduğunu kendi sorumluluğuyla beyan ettiği belge. CE işaretli cihazlara eşlik eder ve geçerli yönetmeliği belirtir.
- MDR (AB 2017/745)
- AB Tıbbi Cihaz Yönetmeliği - AB pazarına sunulan tıbbi cihazları düzenleyen yasal çerçeve; sınıflandırmayı, uygunluk değerlendirmesini, vijilansı ve piyasaya arz sonrası gözetimi kapsar.
- UDI (Tekil Cihaz Kimliği)
- Fiziksel bir ürünü kaydına bağlayan, makine tarafından okunabilir cihaz tanımlayıcıları sistemi; model için bir cihaz tanımlayıcısı ve geldiği üretim serisi için bir üretim tanımlayıcısı.
- MOQ (asgari sipariş adedi)
- Üreticinin kalem başına ürettiği veya sattığı en küçük miktar; üretim partisinin maliyet yapısına göre belirlenir, sipariş kodu bazında teklif edilir ve genellikle tedarik programı düzeyinde görüşülür.
- Termin süresi
- Onaylı siparişten sevkiyata kadar geçen süre. Sipariş kodlarına ve adetlere göre değişir; tahmini termin her teklifte belirtilir.
- Incoterms
- ICC'nin standart ticaret terimleri (EXW, FCA, DAP, DDP…); uluslararası bir sevkiyatta navlun, sigorta ve gümrük sorumluluğunun satıcıdan alıcıya nerede geçtiğini tanımlar.
Klinik terimler
Saç ekiminin klinik tarafına ait, alet seçimini etkileyen terimler.
- Androgenetik alopesi
- Erkek ve kadın tipi saç dökülmesi - genetik yatkınlığı olan bölgelerde foliküllerin hormona bağlı, ilerleyici minyatürleşmesi. Saç ekimlerinin çoğunun hedeflediği durum.
- Norwood ölçeği
- Erkek tipi saç dökülmesinin standart sınıflandırması; evre I'den (asgari gerileme) VII'ye (yaygın kayıp) kadar. Vakaları tanımlamak ve greft ihtiyacını öngörmek için kullanılır.
- Saç büyüme döngüsü
- Her folikülün geçtiği evreler: anajen (aktif büyüme), katajen (geçiş) ve telojen (dinlenme ve dökülme).
- Yoğunluk (greft/cm²)
- Alıcı bölgenin santimetrekaresi başına yerleştirilen greft sayısı - greft sayısı, bıçak genişliği ve yerleştirme düzeni planlanırken esas alınan ölçü.
- Şok dökülme (shock loss)
- Ameliyat sonrasında, strese giren foliküllerin büyüme döngüsünü yeniden başlatmasıyla doğal veya nakledilen saçın geçici olarak dökülmesi. Ekstraksiyon sırasındaki mekanik hasar olan transeksiyondan farklıdır.





